ABSOLUTNA FASCYNACJA
Żadne z włoskich miast nie uwodzi tak jak Rzym. To właśnie tu rozwinęła się potęga imperium, którego kultura promieniowała na całą Europę i rejon śródziemnomorski. To tu, na Forum Romanum, na mniej więcej pięciohektarowym kawałku ziemi biło jedno z głównych źródeł cywilizacji. To symbol potężnej spuścizny Rzymu, który przez kilka wieków panował nad znaczną częścią świata. Rzym robi wrażenie, wzbudza szacunek i respekt. Szczególnie, jeśli wyobrazimy sobie, że po tych samych kamieniach stąpał Neron, Cycero czy Leonardo da Vinci.

CZYM PO MIEŚCIE…
Dziś zaparkowanie samochodu w tym mieście graniczy z cudem, a korki to najmniejszy problem. Technika jazdy Rzymian jest całkowicie odmienna od naszej, a organizacja ruchu nieraz mocno nas zadziwi. Rzym ma jednak doskonałą komunikację miejską. Samochód z powodzeniem zastąpią dwie linie metra, krzyżujące się pod najważniejszym dworcem kolejowym Termini, oraz sprawnie działająca siatka linii tramwajowych i autobusowych. Najlepszym jednak sposobem zwiedzania centrum Rzymu jest po prostu spacer. W starszych częściach miasta można korzystać z powozików i dorożek konnych. A żeby odkryć miasto z innej perspektywy, warto wybrać się w minirejs po Tybrze.

MIASTO SKRAJNOŚCI
Rzym to przede wszystkim strasznie ciasne i zatłoczone ulice, a na nich niezliczona liczba skuterów, na których jeżdżą zarówno trzynastolatki, jak i eleganckie kobiety w długich płaszczach i kapeluszach. Najbardziej we znaki dają się najmłodsi użytkownicy motorów, którzy potrafią wcisnąć się w każdą, najmniejszą nawet lukę, często niebezpiecznie zajeżdżając drogę. Co ciekawe, tutaj nie obowiązują kaski (podobnie jak zapinanie pasów w samochodzie). Za to obowiązuje ogólna, niepisana zasada: jeśli się nie wciśniesz – to nie pojedziesz. Policja także rzadko reaguje na to, co dzieje się na drodze. Dodatkowym problemem są niezwykle wąskie ulice i permanentny brak miejsc do parkowania. Uliczki budowane były w końcu w czasach, kiedy jeszcze nikomu nie śniły się samochody i korki. Zarówno pieszym, jak i kierowcom nie ułatwiają poruszania się brak chodników i wystawione na ulicę pojemniki na śmieci. A często aż na jezdni kończą się schodki do bram wejściowych.

PAŃSTWO W PAŃSTWIE
Zapewne większość osób wchodząc na plac św. Piotra zdaje sobie sprawę, że już w tym momencie przekracza granicę dwóch państw. Watykan od Republiki Włoskiej oddziela bowiem jedynie namalowana na bruku biała linia. Stał się on niezależnym państwem dopiero od 1929 roku. Do dziś ma własną rozgłośnię radiową, gazetę, walutę i urząd pocztowy oraz służbę bezpieczeństwa – Gwardię Szwajcarską. Jeśli już jesteśmy w Rzymie nie wolno nam ominąć Muzeum Watykańskiego. Warto na zwiedzanie skarbów gromadzonych przez prawie dwa tysiące lat poświęcić przynajmniej jeden dzień.

TA KARCZMA RZYM SIĘ NAZYWA
Wędrówka po Rzymie nie może się obyć bez skosztowania tamtejszych specjalności. Charakterystyczna dla Rzymu jest pizza w kawałkach. Robi się ją na twardym cieście i sprzedaje na wagę. Prawdziwa rzymska pizza to tak naprawdę ciasto i ser z niedużą ilością czegokolwiek innego. Kulinarną wizytówką Rzymu jest również spaghetti alla carbonara (co oznacza: na sposób górniczy). Przyrządza się je z jajkami, boczkiem, pieprzem i tartym serem pecorino. Rzym słynie również z potrawy zwanej abbacchio – jest to jagnięcina w białym winie z rozmarynem. Nie można wyjechać z dawnej stolicy Europy, nie posmakowawszy tych specjałów.

SŁODKA PRZYJEMNOŚĆ
Nie sposób też nie spróbować w którejś z zacisznych kafejek słynnej kawy po włosku. Nie każdy wie, że słowo „espresso” oznacza „pod ciśnieniem” i najlepiej wyjaśnia sposób, w jaki należy ten rodzaj kawy przygotować. Dobre espresso, oprócz swojego charakterystycznego smaku, powinno mieć na wierzchu trwałą, równomierną beżową piankę, zwaną „crema”. Inną odmianą klasycznej, a znanej nam wszystkim włoskiej kawy, jest cappuccino. Składa się z trzech równych części: kawy espresso, mleka i mlecznej piany, którą często posypuje się czekoladą. Taka słodka przyjemność wypita na początku dnia daje siłę do zwiedzania przynajmniej na kilka godzin.

WRZUĆ MONETĘ DO FONTANNY
Schody Hiszpańskie to miejsce, gdzie przez całą dobę tętni życie. Są nie tylko wybiegiem dla słynnych pokazów mody, ale przede wszystkim obowiązkowym przystankiem dla wszystkich wycieczek. Nie trzeba dodawać, że to idealne miejsce na umawianie się na spotkania i randki. Ulice położone u ich podnóży należą do najbardziej ekskluzywnych i najdroższych w Rzymie. Swoje sklepy mają tu wszystkie najbardziej znane firmy ze świata mody. Stąd już blisko do fontanny de Trevi. Docieramy do niej wąską uliczką Vicolo dei Modelli, na której kiedyś oczekiwali na malarzy męscy modele. Zbudowana przez Salvi’ego w XVII wieku de Trevi, jest największą i najpiękniejszą barokową fontanną Rzymu. Fontanny stale pilnują karabinierzy, gdyż codziennie wyławiane są z niej bajońskie sumy, na które składają się wrzucane przez turystów monety. Legenda mówi, że to oprócz pomyślności zagwarantuje powrót do Rzymu. A do tak pięknego miasta każdy chce przecież wracać.

• Przed podróżą zjedz lekką przekąskę (np. jogurt).
• Siadaj przy oknie, najlepiej na skrzydle – turbulencje są tam najmniej odczuwalne.
• Gdy samolot zacznie kołować na pasie startowym, sięgnij po cukierka lub gumę do żucia.
• Często ziewaj i przełykaj ślinę – wyrównasz ciśnienie i odetkasz uszy.
• Pij dużo wody.
• Spaceruj lub ruszaj palcami u stóp. Poprawisz w ten sposób krążenie.

CO KROK TO MUZEUM

W samym centrum Wiednia wznosi się licząca 137 m wysokości gotycka Katedra pod wezwaniem św. Szczepana. Z placyku przed katedrą blisko już na Kartnerstrasse, w elegancki świat luksusowych hoteli, kasyn, salonów jubilerskich, butików i banków. Inną ulicą, szeroką i elegancką Graben, dotrzemy do Hofburga, byłej siedziby cesarza. Do letniej rezydencji cesarskiej pałacu Schónbrunn trzeba podjechać tramwajem, chyba że ktoś lubi długie spacery. Pałace Hofburg i Schónbrunn pełnią dziś funkcje muzealne. Cesarskie zbiory sztuki i kolekcje przyrodnicze można oglądać również w dwóch gmachach przy Ringu, w Kunsthistorisches Museum. Miłośnikom malarstwa warto polecić zbiory w innym pałacu, znajdującym się blisko dworca kolejowego, Belwederze, rezydencji księcia Eugeniusza Sabaudzkiego. Kto interesuje się grafiką, niech koniecznie zajrzy do odnowionej galerii Albertina, gromadzącej największe na świecie kolekcje graficzne, malarskie i fotograficzne. Zupełnie innych doznań można oczekiwać w Muzeum Sztuki Użytkowej. Tutaj eksponuje się kolekcje mebli i przedmiotów codziennego użytku z okresu Wiener Werkstatte, manufaktury, która już przed stu laty zaopatrywała mieszkańców naddunajskiej stolicy w meble i przedmioty codziennego użytku. Prawdziwą gratką dla miłośników sztuki współczesnej będzie jednak wizyta w otwartej w 2001 roku dzielnicy muzealnej Museumąuartier. Dyskusje na temat zagospodarowania 60 tys. metrów kwadratowych powierzchni w centrum miasta na potrzeby kultury rozpoczęto już w 1980 roku. Efekt rozpisanego konkursu architektonicznego jest naprawdę imponujący. Twórcy projektu udało się połączyć barokową architekturę starych dworskich stajni na 600 koni z supernowoczesnymi bryłami nowych obiektów. Odbywają się tu przeróżne wystawy, przeważnie sztuki nowoczesnej. Ale znalazły tu również miejsce  szkoła tańca, studia produkcyjne, muzeum dla dzieci i teatr dla dzieci, restauracje, kawiarnie, księgarnie i multimedialna biblioteka. Na terenie tej dzielnicy muzealnej organizowane są festiwale filmowe Vienalle i taneczne Im-Puls-Tanz Festival. Zamknięty budynkami muzealnymi teren z obszernym dziedzińcem z fontanną i basenem przyciąga wiedeńczyków i turystów w pobliże kultury. Kto chce może pójść na wystawę albo spędzić czas przy kawie w modnym miejscu. Blisko stąd również do najbardziej handlowej ulicy Wiednia.

PCHLI TARG PACHNIE NIE TYLKO NAFTALINĄ

Prowadząca od Ringu w stronę dworca kolejowego West Banhof Mariahilferstrasse cieszy się zasłużoną sławą handlowego Eldorado Wiednia. Innym miejscem, do którego na zakupy jedzie się do Wiednia, jest Naschmarkt. Najpopularniejszy wśród amatorów łakoci i antyków targ w centralnej Europie mieści się w pobliżu Pawilonu Secesji i budynku Teatru an der Wien (Teatr nad Wiedenką). Można kupić tu bez mała wszystko, na co przyjdzie największym łasuchom apetyt. Nie bez kozery targ ten nosi nazwę Naschmarkt, bowiem naschen znaczy po niemiecku właśnie łasuchować. Nawet jeśli nie mamy ochoty na zrobienie zakupów, warto przejść się wzdłuż straganów, aby nacieszyć oczy pięknymi kolorami egzotycznych owoców i warzyw i powdychać zapachy ziół i przypraw z całego świata. Wszystko jest tu świeże i pachnące. Można kupić tu również wspaniałe wina, sery, ryby owoce morza i specjały zamorskich kuchni. Targ spożywczy czynny jest od poniedziałku do soboty. W sobotę obok targu spożywczego rozkładają swoje kramy sprzedawcy staroci. Jest to prawdziwy raj dla amatorów zbieractwa. Można trafić na kolekcjonerskie rarytasy. Przy czym ceny nie odbiegają od tych warszawskich, z targu staroci na Kole. W wielu wypadkach są nawet niższe.

KRAINA TEATRÓW

W słynnym z teatrów Londynie najwięcej z nich znajduje się na West Endzie. Słynna na cały świat opera sprawia, że Londyn jest jednym z najlepszych miejsc do słuchania i oglądania wszelkiego rodzaju spektakli, od Mozarta po Szekspira.

ZAKUPY

Przechadzając się we wrześniu Regent Street, warto pomyśleć o kaszmirowym swetrze znanej angielskiej marki, jak Burberry, Austin czy Jaeger. Liczne posezonowe wyprzedaże mogą być atrakcyjne dla tych, którzy mają w perspektywie podróż do ciepłych krajów. Spośród tysiąca sklepów oferujących towary najlepszej jakości wyróżniają się ekskluzywne domy towarowe, słynny Harrods, z doskonałym wyborem delikatesów, Liberty, Selfridges na Oxford Street czy Fortnum & Mason na Picadilly. Sklepy znanych projektantów znajdują się na Sloane Avenue i Bond Street.  W poszukiwaniu antyków i stylowych przedmiotów warto wybrać się na bazar Portobello – najlepiej w sobotni ranek.

RESTAURACJE I BARY

…od Soho po Covent Garden specjalizują się w daniach kuchni z 70 krajów świata. Popularne są chińskie restauracje w Soho i indyjskie w Southhall. W Londynie za przyjemność jedzenia płaci się dość drogo, jednak smakosze z chudszym portfelem mogą z powodzeniem dobrze zjeść w znanych sieciach gastronomicznych, takich jak Cafe Rouge, Bella Pasta, Dome czy Garfunkel’s. Jest też wiele miejsc wartych polecenia zamożniejszym poszukiwaczom kulinarnych przygód. Londyn jest rajem dla amatorów tradycyjnej angielskiej herbaty, serwowanej w wielu ekskluzywnych hotelach, np. Ritz, między 15.00 a 18.00. Będąc w Londynie, warto wstąpić do jednego z 5000 pubów. Gościnn atmosfera zachęca do wypicia drinka czy skosztowania sycącego posiłku w typowo angielskim otoczeniu. Spośród wielu pubów godne polecenia są The Albert czy osiemnastowieczny The Anchor.

DARMOWE ATRAKCJE

Wstęp do wielu najznamienitszych muzeów jest bezpłatny, warto więc odwiedzić National Gallery dla dzieł mistrzów czy kolekcję klasycznej i współczesnej sztuki brytyjskiej w Tate Britain. Popołudniami można wysłuchać darmowych koncertów w St Martins in the Field, w Królewskiej Akademii Muzycznej – Royal Academy of Musie czy Barbican Centrę. Piazza
w Covent Garden jest miejscem występów artystów ulicznych.

NIE PRZEGAP

LONDYŃSKIE „OKO”
Najwyżej położone obserwatorium obrotowe na świecie wznosi się 450m nad wodami Tamizy. Podczas 30-minutowego obrotu o 360° można w pogodny dzień podziwiać panoramę miasta, odległą nawet o 25 mil.

WSZECHŚWIAT SALVADORA DALI
… to nowoczesna ekspozycja stała, rozmieszczona na powierzchni 3000m2 w County Hall, prezentująca ponad 500 prac wielkiego hiszpańskiego surrealisty.

LONDYŃSKA TOWER
Przez 900 lat Tower była zamkiem królewskim, fortecą, więzieniem i miejscem egzekucji władców i arystokratów, a obecnie znajdują się tam insygnia królewskie.

AUTOBUSEM PO LONDYNIE
Pod szyldem „The Original London Tour” kryje się jedyny prawdziwy operator wycieczek objazdowych po Londynie. Do charakterystycznego piętrowego autobusu z odkrytym dachem można wsiąść na dowolnym z 90 przystanków rozlokowanych na 5 trasach.

MUZEUM MADAME TUSSAUDS
Znajduje się tam ponad 400 figur woskowych największych gwiazd teatru, kina, sportu i polityki, ważnych postaci historycznych, jak i członków rodziny królewskiej.

DWÓR KRÓLEWSKI W HAMPTON
W XVI-wiecznym dworze, który przez dwa wieki był centrum życia dworskiego i politycznego, można podziwiać wspaniałe apartamenty króla Henryka VIII, jak również rozciągające się na powierzchni 60 akrów nad brzegiem rzeki ogrody z ukrytym w nich słynnym labiryntem.

WESTMINSTER I PAŁAC BUCKINGHAM
Odwiedziwszy Londyn, nie można ominąć wizyty w Opactwie Westminsterskim i Pałacu Buckingham. Codziennie o 11.00 odbywa się tam zmiana warty.

PAŁAC KENSINGTON
… przez 300 lat był siedzibą królów, a do dziś częściowo pozostał prywatną rezydencją rodziny królewskiej. Najsłynniejszą rezydentką apartamentów pałacu była księżna Diana.

SKARBY KAIRU

Zanim jednak wyruszymy w górę Nilu, do Doliny Królów i nad rozlewiska Nilu przy Tamie Asuańskiej, zatrzymajmy się w Kairze. Stolica Egiptu jest największym miastem Afryki, największym centrum handlowym i największą kulturalną metropolią świata arabskiego. Liczbę mieszkańców Kairu szacuje się na około 16 milionów, choć niektóre źródła mówią o 20 milionach. W Kairze nie wystarczy przespacerować się po gwarnym centrum, koniecznie trzeba obejrzeć kolekcje w Muzeum Egipskim, a szczególnie skarby z grobowca Tutenchamona. Złote skarby, w które wyposażony został na wieczną drogę zmarły młodo władca, ważyły podobno 40 ton. Giza, gdzie wznoszą się piramidy królów Cheopsa, Chefrena i Mykerinosa, znajduje się dziś na przedmieściach stolicy. Z Kairu opłaca się zrobić także jednodniową wycieczkę do Aleksandrii, dawnej stolicy i miasta rezydenckiego królowej Kleopatry. Zatopione ruiny jej pałacu, który wraz z częścią miasta w wyniku trzęsienia ziemi pochłonęło morze, mogą zwiedzać dziś jedynie płetwonurkowie. Ci jednak zatrzymują się raczej nad Morzem Czerwonym. Magnesem dla nich są wspaniałe plaże oraz rafa koralowa.

STATKIEM PO NILU

Na wybrzeże Morza Czerwonego udamy się jednak na zakończenie pobytu, przedtem odbędziemy niezwykły rejs po Nilu. Podróż z biegiem Nilu najlepiej zacząć w Asuanie, gdzie znajduje się największy, obok kairskiego, arabski bazar i wspaniały bulwar z widokiem na wyspy na Nilu. Asuan leży w pobliżu nilowej katarakty. W tym miejscu w 1902 roku Brytyjczycy wybudowali zaporę wodną. W wyniku spiętrzenia wody niektóre zabytki zostały częsciowo zalane. Zbudowanie w 1971 roku Wielkiej Tamy podniosło poziom Nilu pomiędzy tamami jeszcze wyżej i okazało się, że niektóre budowle trzeba ewakuować i postawić w zupełnie innym miejscu. I tak świątynia Izydy, z zalanej wyspy File, trafiła na inną wyspę, Agilkę, której nadano kształt File.

ZWIEDZANIE

Nilowa flotylla liczy dziś 350 statków. Są to cztero- i pięciopokładowe pływające luksusowe hotele. Na górnym pokładzie umieszczone są baseny kąpielowe i zacienione stoliki, gdzie można grać w brydża. Poniżej zwykle znajduje się bufet i basen z jacuzzi. Do restauracji i sal klubowych schodzi się na dolny pokład. Statki płyną w dzień, a na noc cumują w kilku rzędach przy nabrzeżach miast, w których przewidziane jest zwiedzanie. Aby zdążyć przed tłumami zwiedzających, warto opuszczać pokład wcześnie rano. Wycieczka autokarem przez pustynię z Asuanu do Abu Simbel, gdzie znajdują się świątynie Ramzesa II i jego żony Nefertari, to ponad 3 godziny drogi w jedną stronę. To miejsce warto zobaczyć z kilku powodów. Po pierwsze świątynie te uratowano od zatopienia w wodach Jeziora Nasera dzięki operacji sfinansowanej przez
UNESCO. Rozebraniem i przeniesieniem na nowe miejsce obu świątyń kierował profesor Kazimierz Michałowski i tylko jego nazwisko, obok nazwiska prezydenta Nasera, zostało zamurowane w fundamentach przeniesionych budowli. Po drugie jedzie się tam przez prawdziwą pustynię i nie tylko osoby z bujną wyobraźnią mogą ujrzeć fatamorganę albo miraż. A po trzecie to pełna egzotyka – Abu Simbel położone jest na samym południu Egiptu – do granicy z Sudanem jest stamtąd tylko 40 km.

ZABYTKI LUKSORU

Najwięcej emocji miłośnikom zabytków dostarcza pobyt w Luksorze, który powstał na miejscu starożytnych Teb. Pod nazwą Luksor kryją się dziś trzy miejscowości – przede wszystkim liczące 100 tys. mieszkańców bogate miasto, z przepiękną świątynią, a także położona 4 km w kierunku północnym miejscowość Karnak, gdzie znajduje się wiele zabytkowych budowli oraz największa świątynia Amona. Jej gigantyczne kolumny tworzą niezwykły martwy las, a wysmukłe obeliski rysują niebo. Luksor i Karnak, położone na wschodnim brzegu Nilu, to miasto żywych. Dolina Królów – część starożytnych Teb, leżąca na zachodnim brzegu Nilu – to miasto umarłych. W wykutych w wapiennej skale grobowcach spoczęło niegdyś 62 faraonów z dynastii władających Egiptem w latach 1570-1070 p.n.e. Do Doliny Królów najlepiej przyjechać wcześnie rano. W południe upal daje się bardzo we znaki, a gole skały nie zapewniają żadnej ochrony przed słońcem. Bilet wstępu do Doliny Królów upoważnia do zwiedzenia trzech grobowców. Jeśli mamy ochotę poznać więcej miejsc pochówku faraonów, musimy dokupić dodatkowe karty wstępu. Świątynię królowej Hatszepsut dzieli od Doliny Królów potężna góra. Tylko nieliczni decydują się na przejście do niej skalistym szlakiem. Wygodniej jest dojechać autokarem lub taksówką. Świątynia ta jest inna niż wszystkie. Wznosi się na trzech tarasach wykutych w zboczu góry. Tu też można spotkać polskich archeologów; szefem polsko-egipskiej misji jest Mirosław Barwik – językoznawca i egiptolog z Uniwersytetu Warszawskiego.

EGIPSKA RIWIERA

Po nocnej podróży przez bezdroża Pustyni Arabskiej w konwoju autokarów z Luksoru trafiamy nad lazurowe wody Morza Czerwonego. Przejeżdżamy przez ulice Hurghady – jednego z egipskich kurortów nadmorskich. Stąd można wyruszyć statkiem na nurkowanie na rafie koralowej. Sieć luksusowych hoteli wianuszkiem oplata plażę. Kurort ma urokliwą autentyczną starówkę z małymi lokalami, sklepikami i portem rybackim, skąd dostarczane są codziennie świeże owoce morza. Mijamy go i zmierzamy w kierunku północnym. Mniej więcej po 25 km nagle w piaskach pustyni, tuż przy brzegu morza, wyrasta miasto jak z bajki. Usytuowaniem nad laguną przypomina troszkę Wenecję. Poprzecinaną kanałami sieć uliczek łączą malownicze mostki. Komunikację pomiędzy hotelami, portem jachtowym i plażami oraz centrum handlowym, gdzie obok sklepów znajdują się również dyskoteki i lokale gastronomiczne, zapewniają szybkie motorówki, które kursują w ruchu wahadłowym według rozkładu jazdy. Pomiędzy plażami i rozległymi terenami do gry w golfa rozciąga się gęsta sieć hotelowa. Niektóre hotele leżą na sztucznie usypanych wyspach tuż na brzegu laguny. Stąd na piaszczyste plaże jest już tylko kilka kroków. Wielu turystów woli jednak opalać się przy basenach, w cieniu dorodnych palm. Korzystają oni z hotelowych programów odnowy biologicznej, do których, oprócz masaży, aromaterapii i okładów z alg morskich, należą regularne ćwiczenia gimnastyczne w wodzie. Wspaniały klimat, czyste morze i szerokie plaże zachęcają do aktywnego wypoczynku. Dla turystów przewidziano moc atrakcji. Wielu decyduje się na naukę nurkowania, aby móc samemu podziwiać podwodny świat rafy koralowej. Można też uczyć się żeglarstwa, jazdy na wodnych skuterach oraz wszelkich odmian surfingu. Na odważnych czekają szybkie rumaki i wielbłądy. Miasteczko El Gouna stworzone zostało przez tego samego architekta, który zaprojektował Eurodisneyland. Choć nie ma tu zabytkowych obiektów, dzięki zróżnicowanej architekturze nie czujemy się jednak jak w sztucznym centrum rozrywkowym. Najlepszą pamiątką z pobytu w El Gouna będzie piękna opalenizna.

Cudzoziemcy przebywający na terenie Włoch powinni zawsze mieć przy sobie dokumenty tożsamości (dowód osobisty lub paszport, ewentualnie pozwolenie na pobyt).
Podczas kontroli cudzoziemiec nie mający żadnego dokumentu może zostać zatrzymany do wyjaśnienia.

Kradzież należy bezzwłocznie zgłosić w najbliższym komisariacie policji lub karabinierów.
Protokół będzie potrzebny do uzyskania odszkodowania od towarzystwa ubezpieczeniowego. Jak najszybciej należy zastrzec zgubione lub skradzione karty płatnicze i kredytowe.
Utratę paszportu lub innego dokumentu należy nie tylko zgłosić policji, ale także jak najszybciej skontaktować się z polską placówką.

Turyści narażeni są we Włoszech przede wszystkim na kradzieże (dokumenty, pieniądze) oraz włamania i kradzieże samochodów.