
Łotwa, leżąca w Europie Wschodniej, nad wybrzeżem Morza Bałtyckiego, pomiędzy Estonią i Litwą, zajmuje powierzchnię 64,6 tys. km2. Licząc z zachodu na wschód, ma 450 km, a z północy na południe – 210 km. Graniczy z Litwą, Białorusią, Rosją i Estonią. Składa się z czterech prowincji: Kurzeme (Kurlandia), Widzeme (Liwlandia), Zemgale (Semigalia) i Latgale (Łatgalia). Jest krajem nizinnym o rzeźbie polodowcowej.
Na Wyżynie Środkowowidzemskiej wznosi się najwyższy punkt kraju – Gaizinkalns (311 m n.p.m.).
Na Łotwie jest ok. 3 tys. jezior – najwięcej w Łatgalii. Powierzchnia 14 z nich przekracza 10 km2. Największe jest jezioro Łubań na pograniczu Łatgalii i Liwlandii (88,3 km2) oraz Raźno (53,5 km2), a najgłębsze – Rusons (30 m). 40% powierzchni kraju zajmują lasy. Torfowiska rozciągają się na powierzchni ok. 10%. Na Łotwie przeważają młode formacje geologiczne. Bogactw naturalnych kraj ma niewiele. Klimat jest łagodny, przejściowy między morskim i kontynentalnym. Latem temperatura wynosi z reguły nieco powyżej 20°C, zimą najczęściej 5–10°C poniżej zera.
Kiedy jechać
Nie ma zasadniczych różnic klimatycznych pomiędzy Polską a krajami nadbałtyckimi. Najlepiej więc odwiedzić te tereny wiosną lub latem. Najcieplejsze miesiące, podobnie jak w Polsce, to lipiec i sierpień. Są to zarazem miesiące najbardziej deszczowe i o największym ruchu turystycznym. Maj, czerwiec i wrzesień są chłodniejsze, ale bardziej sprzyjają podróży. W czerwcu odbywa się najwięcej festiwali i imprez na wolnym powietrzu, a zimą dużo jest atrakcyjnych koncertów i spektakli teatralnych.
Główne atrakcje
Ryga
Surowa i dostojna stolica Łotwy, Ryga robi nie lada wrażenie. Największą atrakcją jest starówka: mieszczańskie kamienice, gmachy kupieckich gildii, pozostałości murów obronnych i wąskie brukowane uliczki. Warto rzucić okiem na ryski gotyk i secesję, odwiedzić luterańską katedrę i zobaczyć słynne organy. Uwagę zwracają kościoły ze strzelistymi wieżami i monumentalny pomnik Wolności. Szczyt dzieła wieńczy kobieca postać, która w wyciągniętych ku niebu dłoniach trzyma trzy złote gwiazdy – symbole historycznych prowincji Łotwy: Inflant, Kurlandii i Łatgalii
Pobyt w stolicy trzeba uzupełnić wizytą w Jurmali. Miasto składa się z kilkunastu letnisk nadbałtyckich: Dzintari, Majori, Asari, Dubulti, Ķemeri, Pumpuri, Bulduri i Vaivari. Do Jurmały kursuje kolejka elektryczna. Jurmała to znany ośrodek wypoczynkowy i uzdrowisko, słynące z łagodnego mikroklimatu, sosnowych lasów, źródeł mineralnych i borowinoraz płytkich i ciepłych wód Zatoki Ryskiej i przepięknej, piaszczystej plaży.
Zatoka Ryska
Między miejscowościami Mersrags a Engure rozciąga się przybrzeżne jezioro Engures ezers, czwarte co do wielkości na Łotwie. Wraz z siedmioma wysepkami jego obszar wynosi 35 km2, w 40% pokryty trzciną. Jezioro powstało ok. 4 tys. lat temu poprzez odcięcie zatoki morskiej od Bałtyku. Wraz z otaczającymi go terenami o łącznym obszarze 180 km² tworzy od 1998 r. rezerwat przyrodniczy, zorganizowany na bazie istniejącego od 1957 r. rezerwatu ornitologicznego. Głębokość jeziora dochodzi do 2.5 m, żyje w nim wiele ryb, m.in. liczne okonie i szczupaki. Kiedyś nad brzegami można było znaleźć bursztyny, dlatego też nazywany był Dzintarezers, czyli Jezioro Bursztynowe
Obyczaje i tradycja
Popularne było na Łotwie Święto Zimy (Ziemassvetki), obchodzone w okolicach przesilenia zimowego. Przed tym świętem należało wlec wokół domu drewnianą belkę, a potem ją spalić jako symbol starego roku. Grupy przebranych osób (kekatas), w maskach niedźwiedzia, konia, kozy, żurawia bądź śmierci, śpiewając i tańcząc, wędrowały od domu do domu. Gospodarze gościnnie przyjmowali przebierańców, bo zgodnie z tradycją zapewniali w nowym roku szczęście i urodzaj. W najdłuższym dniu roku (św. Jana) Łotysze obchodzą święto nazywane Ligo bądź Jani. Rozpoczyna się ono 23 czerwca wieczorem (Zalu vakars). Domy zdobi się trawami, kwiatami polnymi i wiankami z liści dębów. Te ostatnie są szczególnie popularne – nosi się je na głowie lub zawiesza na samochodach. W nocy rozpala się ogniska. Goście świętojańscy (Ligotaji) wędrują od domu do domu, tańcząc i śpiewając. Gospodarze częstują ich tradycyjnym serem janowym (ser topiony z kminkiem) i piwem, rzadziej mlekiem i mięsem. Zgodnie z tradycją, drzwi do domu, stajni, obory i stodoły ozdabia się gałązkami jarzębiny i pokrzywami, gdyż kiedyś wierzono, że obroni to gospodarzy przed czarownikami i niedźwiedziami.
Kuchnia
Kuchnia łotewska kształtowała się głównie pod wpływem niemieckiej. Jest prosta, lecz pożywna. Popularnym daniem jest tzw. szary groch ze słoniną i cebulą, popijany kefirem lub maślanką, a także skabputrą, czyli schłodzonym zsiadłym mlekiem z ziarnem jęczmienia.
Dania mięsne przygotowywane są głównie z wieprzowiny, rzadziej z wołowiny, baraniny czy drobiu. Ulubionym daniem jest smażona golonka wieprzowa oraz galareta. Powodzeniem cieszą się pieczone pierożki nadziewane słoniną lub bardzo tłustym boczkiem.
Są trzy rodzaje kapusty kiszonej: kwaśna, słodka i pośrednia, a żaden prawdziwy posiłek nie może obejść się bez ziemniaków, kapusty i kminku.
| I |
II |
III |
IV |
V |
VI |
VII |
VIII |
IX |
X |
XI |
XII |
-6°C |
-4°C |
-1°C |
5°C |
9°C |
13°C |
16°C |
15°C |
11°C |
7°C |
2°C |
-3°C |