Meksyk, leżący w Ameryce Środkowej, nad Morzem Karaibskim, Zatoką Meksykańską i Pacyfikiem, pomiędzy Belize i Gwatemalą a USA, ma powierzchnię prawie 2 mln km². Odległość między dwoma krańcowymi punktami kraju, Tijuaną na północnym zachodzie i Cancunem na południowym wschodzie, wynosi w linii prostej prawie 3500 km, a drogą ok. 4600 km. Z Ciudad Juárez na granicy amerykańskiej do miasta Meksyku trzeba przejechać 1850 km (ok. 24 godz. jazdy autobusem), a stąd do Ciudad Cuauhtémoc na granicy z Gwatemalą jest jeszcze 1200 km.

Meksyk tworzy łuk z północnego zachodu na południowy wschód, zwęża się przy przesmyku Tehuantepec na południu, a następnie ciągnie się dalej na północny wschód do półwyspu Jukatan. Od zachodu i południa oblewa go Ocean Spokojny. Zatoka Kalifornijska (nazywana także Morzem Cortesa) wcina się między ląd stały a Półwysep Kalifornijski, najdłuższy półwysep na świecie (1300 km), który tworzą góry, pustynie, równiny i plaże. Na wschodzie, od granicy z USA aż do północno-wschodniego krańca półwyspu Jukatan, Meksyk oblewają wody Zatoki Meksykańskiej. Wschodnia część półwyspu zwrócona jest w stronę Morza Karaibskiego. Granica Meksyku i USA liczy 3326 km. Jej wschodni odcinek stanowi Río Bravo del Norte (nazywana przez Amerykanów Rio Grande). Od południa i południowego wschodu Meksyk graniczy z Gwatemalą (962 km) i Belize (250 km).

Klimat

Zwrotnik Raka przecina Meksyk na północ od Mazatlanu i Tampico. Na nadmorskich nizinach, na południe od zwrotnika po obu stronach kraju, klimat jest gorący i wilgotny. W głębi lądu, na większych wysokościach, na przykład w Guadalajarze lub mieście Meksyku, klimat jest znacznie bardziej suchy i umiarkowany, a szczyty górskie często przykrywa czapa śniegu. Gorąca pora deszczowa trwa od maja do października, a najwyższe temperatury i wilgotność panują w większej części kraju od czerwca do września. Na nisko położonych nadmorskich obszarach jest bardziej mokro i gorąco niż w głębi kraju na większych wysokościach, ale można tu zaobserwować duże lokalne różnice. W nadmorskiej miejscowości wypoczynkowej Acapulco poziom opadów jest dwukrotnie wyższy niż w Mazatlanie (przy czym większość opadów przypada na okres od maja do października), a choć w Acapulco i Cancunie panuje niemal identyczna temperatura, to już w Mazatlanie i na Cozumel jest o kilka stopni chłodniej.
W mieście Meksyku poziom opadów i temperatura są niskie jak na miasto położone w głębi lądu: w Taxco i Pátzcuaro spada prawie dwa razy tyle deszczu, co w stolicy i jest o kilka stopni cieplej. W Oaxace jest także cieplej, ale podobnie sucho.
W północno-zachodniej części Meksyku i na terenach północnych, położonych w głębi kraju, jest bardziej sucho. Na wschodzie opady deszczu są wyjątkowo obfite, głównie na wschodnich zboczach Sierra Madre Wschodniej i po północnej stronie przesmyku Tehuantepec. Północne wiatry sprawiają, że w głębi północnej części Meksyku jest zdecydowanie chłodno zimą, a temperatury dochodzą czasem do zera.

Wyżyna Meksykańska i Sierra Madre

Północną i środkową część Meksyku, aż do miasta Meksyku na południu, tworzą nadmorskie równiny na wschodzie i zachodzie oraz dwa biegnące z północy na południe łańcuchy górskie, Sierra Madre Wschodnia i Sierra Madre Zachodnia, pomiędzy którymi leży grupa szerokich płaskowyżów – Wyżyna Meksykańska (Altiplano Central).Na zachodnim wybrzeżu, na południe od Mexicali przy granicy z USA, zaczynają się stosunkowo suche, nadbrzeżne równiny, które ciągną się prawie do Tepic w stanie Nayarit. Wewnątrz lądu leży Sierra Madre Zachodnia, surowe pasmo górskie, które przecinają jedynie dwie główne drogi – linia kolejowa Barranca del Cobre (Wąwóz Miedzi) z Chihuahuy do Los Mochis oraz malownicza autostrada nr 40 z Durango do Mazatlanu. Wyżyna Meksykańska jest podzielona na część północną i środkową, które z kolei przecinają mniejsze pasma górskie, a jej wysokość zmienia się od ok. 1000 m n.p.m. na północy do ponad 2000 m n.p.m. w centrum kraju. W kierunku północnym płaskowyż rozszerza się aż do granicy z Teksasem i Nowym Meksykiem. Środkowa część płaskowyżu to głównie falujące wzgórza i szerokie doliny. Są tutaj najlepsze w całym kraju farmy i rancza.
Ze wschodu płaskowyż ogranicza Sierra Madre Wschodnia, pasmo górskie, którego szczyty osiągają wysokość 3700 m n.p.m., ciągnące się na południe aż do stanu Puebla. Nizina nad Zatoką Meksykańską, poprzecinana licznymi rzekami spływającymi ze stoków Sierra Madre Wschodniej, jest przedłużeniem podobnej niziny nadmorskiej w Teksasie. W północno-wschodniej części kraju równina ta jest szeroka i podmokła w pobliżu wybrzeża, ale zwęża się w miarę zbliżania się do portu Veracruz.

Kordyliera Wulkaniczna

Na południe od Wyżyny Meksykańskiej i obu łańcuchów Sierra Madre ciągnie się Kordyliera Wulkaniczna (Cordillera Neovolcánica), która przecina kraj z zachodu na wschód. W tym paśmie leżą aktywne wulkany Popocatépetl (5452 m n.p.m.) i Fuego de Colima (3960 m n.p.m.), a także inne najwyższe szczyty Meksyku – Orizaba (5611 m n.p.m.) i Iztaccíhuatl (5286 m n.p.m.) oraz najmłodszy wulkan, Paricutín (2800 m n.p.m.), który uaktywnił się dopiero w 1943 r. W samym centrum tej wulkanicznej krainy, 70 km na północny zachód od Popocatépetl, jest miasto Meksyk. Na południe od Cabo Corrientes (w stanie Jalisco) niziny nad Pacyfikiem zwężają się, przechodząc w wąski pas. Główny łańcuch górski na południu Meksyku to Sierra Madre Południowa, która rozciąga się przez stany Guerrero i Oaxaca do nisko położonego przesmyku Tehuantepec, najwęższej części Meksyku, o szerokości zaledwie 220 km. Północna część przesmyku stanowi fragment szerokiej, bagnistej równiny, poprzecinanej meandrami rzek, ciągnącej się od Veracruz do półwyspu Jukatan.
W położonym najbardziej na południu stanie Chiapas za równinami nad Pacyfikiem biegnie pasmo Sierra Madre de Chiapas, za którym jest dorzecze rzeki Grijalva, a dalej Wyżyna Chiapas. Na wschód od niej leży obszar wiecznie zielonych lasów tropikalnych, ciągnący się w kierunku północnej części Gwatemali. Puszcza stapia się z regionem sawanny tropikalnej na płaskim, niskim półwyspie Jukatan, którego najdalej wysunięty koniec jest niemal pustynny.

Główne atrakcje

Podróż po Meksyku jest doświadczeniem, z którym łączy się poznawanie wielu kultur, kuchni, rzemiosła, sztuki i historii. W różnych miejscach tego kraju – od miast po najdziksze ostępy nieprzebytej dżungli – można odkryć pozostałości po prekolumbijskich cywilizacjach: Teotihuacán, El Tajín, Monte Albán, Palenque, Chichén Itza, Uzmal i Cobá. Z okresu kolonialnego pochodzi wiele uroczych, zabytkowych miast, z wiekowymi budowlami i placami – Zacatecas, Álamos, San Miguel de Allende, Guanajuato, Puebla, Taxco, Cuernavaca, Pátzcuaro, Oaxaca, San Cristóbal de Las Casas i Mérida.
Różnorodność kraju wynika po części z ukształtowania terenu. Hiszpański konkwistador Hernán Fernando Cortés, zapytany, jak wygląda Meksyk, po prostu zmiął kartkę papieru i położył ją na stole. Bezkresne łańcuchy gór zawsze pozwalały mieszkańcom na swobodne podążanie za swoim przeznaczeniem, do pewnego stopnia w izolacji od reszty świata. Przed wiekami rozkwitały tu wspaniałe kultury i imperia, m.in. Olmeków, Azteków i Majów. Ich potomkowie, tworzący dziś ponad 50 społeczności indiańskich, z których każda posługuje się własnym językiem, zachowali kulturową tożsamość wśród dominujących w kraju Metysów i mimo postępującej modernizacji kraju pielęgnują swoje tradycje. W Meksyku kontrasty są rzeczą zwyczajną – tradycyjne źródła utrzymania, jak rybołówstwo, rolnictwo, tkactwo i ceramika współistnieją z nowoczesnym przemysłem wytwórczym, transportowym, telekomunikacyjnym i wielkim przemysłem turystycznym. Chociaż nowoczesne drogi, telewizja, telefony komórkowe i Internet połączyły ze sobą odrębne regiony i pomogły w zbudowaniu narodowej tożsamości, w różnych częściach kraju stwierdzenie „Jestem Meksykaninem” może oznaczać coś zupełnie innego. Nie ma jednej odpowiedzi na pytanie, gdzie jest „prawdziwy” Meksyk.

Meksyk

Meksyk - ta wielka metropolia jest kipiącym życiem, kosmopolitycznym miejscem, które momentami zachwyca, kiedy indziej przytłacza. Meksyk jest piękny, nastrojowy i fascynujący, ale również bywa obrazem nędzy, ubóstwa i przeludnienia. Jest to miasto kolonialnych pałaców, słynnych w świecie zabytków kultury i rozległych slumsów, hałaśliwego ruchu ulicznego i spokojnych placów, zielonych parków i okropnie zanieczyszczonego powietrza.

Acapulco

Acapulco leży na wąskiej nadmorskiej równinie, ciągnącej się wzdłuż Bahía de Acapulco przez 11 km. Znajduje się ono 400 km od miasta Meksyk. Jest najstarszym z nadmorskich kurortów Meksyku, a turystyka była i jest najważniejszym źródłem utrzymania jego mieszkańców. Nazwa “Acapulco” natychmiast przywołuje skojarzenia z białymi plażami, gigantycznymi hotelami , bogatym życiem nocnym, oraz niezwykłymi nurkami z La Quebrada, skaczącymi ze wzgórza w rozpadlinę, w której kłębią się morskie fale.

Architektura

Okres prekolumbijski Starożytne cywilizacje meksykańskie stworzyły jedne z najciekawszych i najmilszych dla oka budowli, jakie kiedykolwiek powstały na Ziemi. W Teotihuacanie w pobliżu miasta Meksyku, Monte Albán w Oaxace oraz Chichén Itzá i Uxmalu na Jukatanie można nadal podziwiać niemal nienaruszone przez czas miasta z tej epoki. Na imponujących placach, które niegdyś były świadkami uroczystości religijnych i politycznych, stoją pałace i ogromne piramidy, są tu również pola do gry w piłkę. Piramidy służyły zazwyczaj jako podstawy, na szczycie których stawiano niewielkie świątynie. Trzy największe piramidy w Meksyku to Piramida Słońca i Piramida Księżyca w Teotihuacánie oraz Wielka Piramida w Choluli w pobliżu Puebli.

Pomiędzy stylami architektonicznymi poszczególnych cywilizacji dawnego Meksyku zachodzi wiele różnic: zabudowa Teotihuacanu, Monte Albán i budowle Azteków były stosunkowo proste, a wrażenie miała robić ich wielka skala. Architektura Majów kładła większy nacisk na estetykę, nie można oderwać oczu od wspaniałych fasad, pokrytych skomplikowanymi wzorami, delikatnych „grzebieni” na dachach świątyń oraz dekoracji malarskich o wijących się liniach. Budynki w miastach Majów takich jak Uxmal, Chichén Itzá i Palenque należą do najpiękniejszych dzieł rąk ludzkich w Meksyku.

Architektura kolonialna

Dokonawszy podboju Meksyku Hiszpanie masowo zastępowali pogańskie świątynie chrześcijańskimi kościołami. Klasycznym przykładem tego zjawiska jest Wielka Piramida w Choluli, zwieńczona niewielkim kościołem kolonialnym. W okresie panowania hiszpańskiego powstało wiele malowniczych rezydencji, kościołów, klasztorów i placów. Większość utrzymana jest w podstawowych stylach hiszpańskich, ale z niepowtarzalnymi wariacjami lokalnymi.

Gotyk i renesans
Dominowały w architekturze Meksyku w XVI i na początku XVII w. Późniejszy, bardziej surowy styl renesansowy nazwano herreresque, od nazwiska hiszpańskiego architekta, Juana de Herrery. Dwie najpiękniejsze budowle renesansowe w Meksyku to katedra i Casa de Montejo w Méridzie. W katedrach w mieście Meksyku i w Puebli przenikają się style renesansowy i barokowy. Wpływy gotyckie i renesansowe łączą się w architekturze wielu warownych klasztorów, zbudowanych w czasach, gdy hiszpańscy mnisi prowadzili pracę misyjną i docierali do wszystkich zakątków kraju. Zespół klasztorny składał się zazwyczaj z wielkiego kościoła, zabudowań, w których żyli i pracowali mnisi, wielkiego atrium (dziedzińca kościelnego), a często także capilla abierta – otwartej kaplicy, z której mnisi mogli przemawiać do tłumów Indian. Godne uwagi klasztory są w Actopanie i Acolmanie w środkowej części Meksyku oraz w Yanhuitlanie, Coixtlahuace i Teposcoluli w stanie Oaxaca.

Styl barokowy
Wczesne, bardziej powściągliwe budowle barokowe to kościoły Santiago Tlatelolco w mieście Meksyku, San Felipe Neri w Oaxace i San Francisco w San Luis Potosí. Do późniejszych budynków barokowych należą kościoły San Cristóbal w Puebli i La Soledad w Oaxace oraz fasada katedry w Zacatecas. Barok meksykański osiągnął swoją końcową formę, zwaną churrigueryzmem (churrigueresco), w latach 1730–1780. Najwspanialszymi przykładami tego stylu są kościoły Sagrario Metropolitano w mieście Meksyku, San Martín w Tepotzotlanie, San Francisco, La Compańía i La Valenciana w Guanajuato, Santa Prisca i San Sebastián w Taxco oraz sanktuarium Ocotlán w Tlaxcali. Indiańscy rzemieślnicy ozdobili wiele barokowych budowli misternymi rzeźbami w kamieniu i kolorowymi stiukami.
Najpiękniejszymi przykładami ich pracy są Capilla del Rosario w Templo de Santo Domingo w Puebli i kościół w pobliskiej wiosce Tonantzintli. O niewygaśnięciu wpływów arabskich świadczy popularność azulejos (płytki fajansowe) w zewnętrznych dekoracjach budynków, zwłaszcza w Puebli i jej okolicach. Styl klasycystyczny był ponownym powrotem do greckich i rzymskich ideałów. W Meksyku pojawił się w latach 1780–1830. Do jego najciekawszych przejawów należą Colegio de Minería i druga kondygnacja wieży katedry w mieście Meksyku oraz Alhóndiga de Granaditas w Guanajuato. Najwybitniejszymi architektami z tego okresu byli Eduardo Tresguerras oraz urodzony w Hiszpanii Manuel Tolsá.

Wieki XIX i XX

W niepodległym Meksyku nastąpiło odrodzenie gotyku i stylów kolonialnych, czerpiących pod koniec XIX w. wzory ze stylów włoskich i francuskich. Jednym z najpiękniejszych budynków z tego okresu jest Palacio de Bellas Artes w mieście Meksyku. Po rewolucji 1910–1921 r. popularność zaczęło zdobywać art déco, w którym utrzymany jest Frontón México w mieście Meksyku. Bardziej istotne są jednak próby powrotu do prekolumbijskich korzeni w poszukiwaniu narodowej tożsamości. Trend ten nazwano toltekizmem, a wiele budynków wzniesionych w tym czasie cechuje ciężkość, charakterystyczna dla budowli azteckich czy tolteckich. Kulminacja tej tendencji nastąpiła w latach 50. XX w., kiedy w mieście Meksyku zbudowano miasteczko uniwersyteckie UNAM, którego budynki ozdobiono kolorowymi malowidłami ściennymi. Dzięki bardziej współczesnym architektom pojawiły się – zwłaszcza w mieście Meksyku i w Monterrey – odważne architektonicznie budynki, jak Museo Nacional de Antropología z lat 60. XX w. w stolicy, z przypominającą parasol kamienną fontanną na centralnym dziedzińcu, Centro Bursátil z lat 90. – wycelowany w niebo grot strzały wykonany ze szkła przy głównym bulwarze, Paseo de la Reforma, następnie Faro del Comercio, wzniesiona w Monterrey w latach 80. na głównym placu miasta, będąca wysoką pomarańczową płytą z betonu, czy też Centro de Tecnología Avanzada para laProducción w Instituto Tecnológico w Monterrey – budynek, który wygląda jak dwie, przewracające się na boki części rozciętej całości.

Język

Dominującym językiem w Meksyku jest hiszpański, jest on jednak odmienny od kastylijskiej odmiany tego języka używanej w Hiszpanii. W Meksyku zanikło kastylijskie seplenienie, natomiast pojawiło się wiele słów zaczerpniętych z języków indiańskich. W miastach i większych wioskach można próbować porozumieć się po angielsku, ale dobrze jest znać przynajmniej kilka słów czy wyrażeń hiszpańskich, co bardzo pomaga w zdobyciu przychylności mieszkańców. Meksykanie reagują o wiele pozytywniej, gdy ktoś stara się z nimi rozmawiać w ich języku.
Ok. 7 milionów osób mówi którymś z ponad 50 języków indiańskich (ok. 15% nie zna hiszpańskiego).