
Szwajcaria to wymarzony kraj dla turystów, którzy – prócz wspaniałych walorów krajobrazowych – na pewno docenią wygodę w trakcie podróży i doskonałą organizację, gdyż tu wszystko działa jak w (szwajcarskim) zegarku.
Kiedy jechać
Szwajcaria jest atrakcyjna o każdej porze roku. Lato trwa od czerwca do września; w tym okresie warunki klimatyczne sprzyjają aktywnemu wypoczynkowi na powietrzu. Niektóre sporty ekstremalne, jak np. górskie spływy kajakowe (kanioning), uprawia się wyłącznie o tej porze roku. Niestety, w lecie (szczyt sezonu przypada na lipiec i sierpień) w Szwajcarii kłębią się tłumy turystów, ceny są wysokie, a hotele przepełnione. Niższe ceny i spokój znaleźć można poza sezonem – w kwietniu i maju oraz w październiku. W Ticino pierwsze kwiaty zakwitają już w marcu.
Amatorów sportów zimowych przyciągają ośrodki narciarstwa alpejskiego, które ożywają na początku grudnia. Szczyt sezonu zimowego przypada na okres Bożego Narodzenia, a schyłek na kwiecień, gdy zaczyna topnieć śnieg. Poza sezonami alpejskie kurorty zamierają – z wyjątkiem tych miejsc, gdzie można uprawiać narciarstwo na lodowcu.
Kontynentalny klimat Alp sprawia, że duża jest różnica temperatur pomiędzy zimą a latem. Od połowy sierpnia do końca października stabilne warunki pogodowe sprzyjają wędrówkom.
Główne atrakcje
Szwajcaria jest niewielkim krajem, ale oferuje wiele atrakcji, zarówno dla zwiedzających, jak i dla zwolenników aktywnego wypoczynku. Zobaczyć tu można m.in. trzy obiekty wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO: berneńską starówkę, kościół i bibliotekę opactwa w St Gallen oraz wspaniały kościół św. Jana w Müstair.
Zamki i kościoły
W Szwajcarii nie brakuje interesujących zamków. Do najsłynniejszych należą warownie wokół jeziora Thun oraz Château de Chillon. Olśniewające katedry wznoszą się w Solothurn, Bazylei i Bernie, a kościoły w Einsiedeln i St Gallen należą do najwspanialszych w kraju.
Muzea i galerie
Dzieła sztuki to dobra lokata kapitału – nie brak ich zatem w zamożnej Szwajcarii. Wspaniałymi galeriami mogą się poszczycić Bazylea (Fundacja Beyeler), Zurych (Kunsthaus) oraz Winterthur (Sammlung Oskar Reinhart am Roemerholz), ale równie interesująca jest niecodzienna kolekcja l’Art Brut w Lozannie. Życie mieszkańców Szwajcarii w ciągu dziejów najpełniej zostało przedstawione w Schweizerisches Landesmuseum w Zurychu. Wyjątkowo zróżnicowane zbiory prezentuje Musée d’Art et d’Histoire w Genewie. Najciekawsza kolekcja zegarów jest w Musèe International d’Horlogerie w La Chaux-de-Fonds.
Malownicze starówki
Pełen harmonii Rathausplatz w Stein nad Renem przetrwał w stanie niezmienionym od wieków. Bardzo malownicza jest główna ulica w Gruyères, a także starówka w Lucernie. W Schaffhausen i St Gallen warto zobaczyć bogato zdobione okna wykuszowe. Berno, pomimo stołecznego charakteru, nie straciło nic ze swej urody i atmosfery. W Murten i (w mniejszym stopniu) w Estaveyer-le-lac pięknie prezentują się historyczne centra otoczone umocnieniami.
Piękne widoki i atrakcje dla narciarzy
Trudno znaleźć piękniejsze panoramy niż te, które roztaczają się z Schilthorn lub z przełęczy Jungfraujoch. Lśniąca tafla Jeziora Czterech Kantonów oglądana z okolicznych szczytów (Pilatus, Rigi, Stanserhorn) to również wspaniały widok. Wszystkie ośrodki narciarskie leżą w ładnym otoczeniu. Nad Zermatt, gdzie czekają świetne trasy i liczne wyciągi, wznosi się groźna sylwetka Matterhornu. Najlepsze warunki dla narciarzy oferują kurorty Davos i Verbier.
Gastronomia
Szwajcaria nie ma wielkich tradycji kulinarnych, ale czerpie z kuchni niemieckiej, francuskiej i włoskiej (w kantonie Ticino) i bywa dość ciężkawa, co jednak jest zaletą w klimacie alpejskim, zwłaszcza zimą. Ser stanowi podstawę wielu dań, jak choćby fondue czy raclette (potrawa z topionego sera serwowana zazwyczaj z ziemniakami i malutkimi cebulkami). Rösti (chrupiące smażone plasterki ziemniaczane) to tradycyjne danie w niemieckojęzycznej Szwajcarii. Chętnie jadane są także kiełbasy (Wurst) oraz cielęcina, którą w Zurychu podaje się w cienkich plastrach w sosie śmietanowym (Geschnetzeltes Kalbfleisch). Bündnerfleisch to wędzona, cienko krojona wołowina.
Wegetarianie powinni spróbować Alpermagaroninen, czyli zapiekanego makaronu z serem, który podaje się zazwyczaj z gotowanym jabłkiem i cebulką. Chętnie jadane są zupy, podawane często z malutkimi kluseczkami, zwanymi Knöpfli.
Szwajcarska czekolada, sama w sobie wyśmienita, używana jest do przygotowywania deserów i ciast. Lokalne specjały wymieniono w odpowiednich rozdziałach.
Najzdrowsze dania podaje się na śniadanie lub jako przekąski: Müsli to danie wymyślone w Szwajcarii pod koniec XIX w. Najpopularniejsza jest odmiana Birchermüsli, choć nierzadko serwuje się je z mało sprzyjającą zachowaniu figury śmietaną.
Fondue
Na całym świecie wraca moda na fondue, choć w samej Szwajcarii nigdy nie przeminęła. Wspólny garniec topionego sera, w którym biesiadnicy zanurzają kawałki chleba, jest otaczany szacunkiem jako potrawa ogólnonarodowa. Wywodzi się prawdopodobnie z dawnych prób wykorzystania stwardniałego sera, biorąc nazwę od francuskiego czasownika fondre (topić się).
W skład klasycznej mieszanki serowej wchodzą sery ementaler i gruyere, białe wino i mąka, a ziemniaki i kawałeczki chleba służą jako dodatki. Istnieją oczywiście dziesiątki innych regionalnych receptur (we Francji popularne jest np. zamaczanie w stopionym serze kawałków smażonej wołowiny lub innych mięs).
Poza chlebem można maczać w serze np. ryby lub warzywa. Trzeba jednak zachować odpowiednią technikę. Jeśli nadziany na długi widelec kawałek wyśliźnie się i zniknie w garnku, tradycja nakazuje, by pechowiec postawił kolejkę wszystkim biesiadnikom.
Główne imprezy
W ciągu całego roku w różnych rejonach kraju odbywają się ciekawe imprezy, warto więc zapoznać się z ich kalendarzem w lokalnych biurach informacji turystycznej. Terminy większości z nich co roku ulegają zmianie. Aktualne broszurki z listą wydarzeń kulturalnych, towarzyskich i sportowych dostępne są w biurach Switzerland Tourism.
Styczeń
Kuligi przebierańców w Engadynie, bieg narciarski Lauberhorn w Wengen. Międzynarodowy Tydzień Baloniarstwa w Château d’Oex i festiwal Vogel Gryff w Bazylei.
Luty
Fasnacht (karnawał) w wielu miejscowościach, przede wszystkim w kantonach katolickich – parady, zabawy kostiumowe. Najbardziej znany jest Fasnacht w Bazylei, ale równie barwne zabawy odbywają się w Zurychu, Lucernie i Fryburgu.
Marzec
Maraton narciarski w Engadynie w Gryzonii. Walki krów w dolnym Wallis (od końca III przez całe lato).
Kwiecień
Landsgemeinde – spotkania parlamentarne pod gołym niebem w Appenzell.
Maj
Obchody 1 maja, najhuczniejsze w St Gallen i Vaud.
Czerwiec
Przedstawienia sztuki Wilhelm Tell w Interlaken (trwają do IX). Festiwal muzyczny pod gołym niebem w Ticino (od końca VI do VIII).
Lipiec
Montreux Jazz Festival, Nyon Rock Festival.
Sierpień
Święto Narodowe (1 VIII) – uroczyste obchody i fajerwerki. Szwajcarskie zapasy w Emmental. W połowie miesiąca rozpoczyna się Festiwal Genewski i Międzynarodowy Festiwal Muzyki w Lucernie.
Wrzesień
Zawody strzeleckie Knabenschiessen w Zurychu. Święto kościelne w Einsiedeln.
Październik
Święta winobrania w regionach uprawy winorośli (Morges, Neuchâtel i Lugano).
Listopad
Jarmarki pod gołym niebem w czwarty poniedziałek listopada, m.in. słynny Zibelmärit (targ cebulowy) w Bernie.
Grudzień
Obchody dnia św. Mikołaja (6 XII), święto Escalade w Genewie.
| I |
II |
III |
IV |
V |
VI |
VII |
VIII |
IX |
X |
XI |
XII |
| -4°C |
-3°C |
5°C |
8°C |
13°C |
21°C |
23°C |
24°C |
14°C |
9°C |
4°C |
-2°C |