W Tunezji jest tak wiele atrakcji, że można by nimi obdarować kilka innych krajów, a i tak byłoby co oglądać. Wspaniałe plaże, bezkresna pustynia, niezwykłe zabytki dokumentujące 2,5 tys. lat historii – nawet jeśli państwo jest małe, to cel podróży wielki.
Choć ze starożytnej Kartaginy, dziś otoczonej modnymi północnymi dzielnicami Tunisu, nie przetrwało zbyt wiele, w wielu innych miejscach zachowały się budowle z czasów rzymskich. Ruiny amfiteatru w El-Dżem są zaliczane do najwspanialszych pozostałości z czasów rzymskich w Afryce. Świetnością dorównują im ruiny w Bulla Regia czy Dugdze.
W Muzeum Bardo w Tunisie można podziwiać niepowtarzalną, jedną z najcenniejszych na świecie, kolekcję rzymskich mozaik. m.in. potężne wały obronne wokół medyn w Safakisie i Susie czy medynę w Tunisie – prawdziwy klejnot architektury islamskiej o ponadtysiącletniej historii.
Dla większości turystów liczą się jednak przede wszystkim plaże. Co roku nadmorskie kurorty – Hammamet, Monastir i Humt Suk na Dżerbie – pękają w szwach. Ciepłe morze, gorący piasek i bezchmurne niebo gwarantują udane wakacje. Wieczorem bez trudu można znaleźć sympatyczną knajpkę ze smaczną kuchnią oraz dobrym winem, potańczyć czy pospacerować.

Kto lubi wyprawy, też nie będzie zawiedziony. Wystarczy pojechać na południe, by zobaczyć inną Tunezję.
Sahara, największa pustynia świata, to raj dla tych, którzy lubią miejsca jeszcze nieskażone cywilizacją. Choć turystów coraz tu więcej, wędrówka na grzbiecie wielbłąda to wciąż przygoda dla wybranych. Równie ciekawe są obrzeża pustyni. Berberyjskie wioski wokół Tatawinu, wioska troglodytów Matmata, solna nizina Szott el-Dżerid, stare miasta-oazy Nefta i Tauzar – atrakcji jest mnóstwo, a wszystkie na długo zapadają w pamięć. Warto odkryć północne wybrzeże, całkowicie odmienne od wypalonego słońcem południa. Cudzoziemcy rzadko tu zaglądają, choć okolice są piękne, malownicze i bardzo spokojne. Gęsto zalesione Góry Krumiri majestatycznie wznoszą się nad wąskim żyznym pasem wybrzeża. Niewielki kurort Tabarka zapewnia sympatyczne plaże i kąpieliska, a górskie miasteczko Ain Draham jest dobrą bazą wypadową w lasy korkowe.

Kiedy jechać

Do pewnego stopnia wybór jest łatwy. Kto nastawia się na plażowanie, niech przyjedzie w lipcu i sierpniu. Słońca i rozrywek na pewno nie zabraknie, turystów, niestety, także.
W sezonie ceny idą w górę, trudniej znaleźć miejsce w hotelu, a środki transportu publicznego są niemiłosiernie zatłoczone. To również czas największych upałów, więc wyprawa na Saharę staje się możliwa właściwie tylko nocą.
W okresie kanikuły rozsądnym wyjściem wydaje się skorzystanie z pakietu wakacyjnego (przelot plus nocleg) któregoś z biur podróży. Najlepszą porą na podróż, zwłaszcza dla turystów indywidualnych, jest okres między połową marca a połową maja (pod koniec maja zaczynają się upały). Przyroda, ożywiona zimowymi opadami, w pełni rozkwita, a wiosenne dni są ciepłe i przyjemne. Zwiedzanie południowej części kraju najlepiej zaplanować na listopad. Długie wycieczki w głąb pustyni nie są wtedy tak męczące, kończą się zbiory daktyli, a w Duzie i Tauzarze rozpoczynają się festiwale.

Klimat

Północna Tunezja ma typowy klimat śródziemnomorski: gorące i suche lata oraz łagodne, wilgotne zimy. Śnieg pojawia się tylko wyjątkowo w górach na północnym zachodzie. Im dalej na południe, tym klimat staje się gorętszy i suchszy. Roczne opady deszczu wahają się od 1000 mm na północy do 150 mm na południu, choć na Saharze są miejsca, gdzie przez lata nie spada kropla deszczu.

Główne atrakcje

Architektura
W Tunezji jest co oglądać, a różnorodność stylów budzi prawdziwy podziw. Budownictwo rzymskie reprezentują malownicze ruiny w Dugdze czy Kartaginie. Duże wrażenie wywiera koloseum w El-Dżem i świątynie w Sufetuli. Na południu kraju można przyjrzeć się tradycyjnej architekturze berberyjskiej – domostwom tryglodytów w regionie Matmaty oraz ksarom (umocnione spichlerze zbożowe) wokół Tatawinu. Oba miejsca stały się sławne za sprawą filmu Gwiezdne wojny. Tauzar i Nefta słyną z tradycyjnych budowli ceglanych. Wystające z fasady cegły tworzą niezwykle skomplikowane wzory geometryczne. Interesująco przedstawia się także zabudowa Dżerby. Jej domy, wyglądające na minifortece, podobne do warowni i schronów, to pozostałość po gorących czasach charydżytydów. Jest także wspaniała i różnorodna architektura islamska – surowe i funkcjonalne budowle Aghlabidów czy bogato zdobiona architektura Andaluzyjczyków oraz Turków osmańskich. Są meczety z arkadowymi dziedzińcami i prostokątnymi lub oktagonalnymi minaretami, np. w Kairuanie, Tunisie czy Safakisie, oraz bajeczne medresy z mozaikami z terakoty, które na długo zapadają w pamięć.

Architektura wojskowa
Mury obronne wznoszono z głazów i kamieni, do wiązania których wykorzystywano glinę. W ich obrębie mieściły się koszary, spichlerze i arsenały. Typowe mury miały blanki (zębate zwieńczenia zabezpieczające załogę podczas walk) oraz rozmieszczone w równych odstępach wieżyczki. Wspaniałymi przykładami obwarowań obronnych są mury otaczające medynę w Safakisie i Susie. Islamskie bramy (bab) miały przede wszystkim olśniewać, ich przepych znacznie więc przekraczał potrzeby funkcjonalności. Z reguły dwie wieże zakończone blankami, wzniesione z kamiennych bloków, oskrzydlały środkowy wykusz, w którym znajdowała się brama. Łuk często przybierał kształt podkowy, zawartej w kilku przyłuczach. Bramy zdobiono fryzami, maswerkami lub lśniącymi kaflami o żywych barwach. Łuki, nadproża i blanki ozdabiano wzorami geometrycznymi, kwiatowymi lub liścianką, względnie motywami muszli.
Najpiękniejsze bramy stoją w Safakisie, Kairuanie oraz Monastirze. Innym typem bramy jest skifa (np. Skifa el-Kahla w Mahdii), z długim sklepionym przejściem. Cytadele, w zachodnim świecie islamskim zwane kazba, z reguły wznoszono jednocześnie z murami obronnymi oraz bramami.
Największe wrażenie robi majestatyczna budowla górująca nad Al-Kaf. W kluczowych, z punktu widzenia obrony, miejscach medyny wznoszono niewielkie forty, zwane bordżami (na szczególną uwagę zasługuje Bordż Ennar w Safakisie). Mianem bordżów określano także wolno stojące zabudowania, jak np. Bordż Ghazi Mustafa na Dżerbie. Innym elementem islamskiej architektury wojskowej był ribat – połączenie klasztoru i fortu. Takie budowle warto obejrzeć, będąc w Susie lub Monastirze. Sztuki plastyczne Malarstwo, które trafiło do Tunezji za sprawą Francuzów, od lat cieszy się dużą popularnością, choć trudno mówić o jakimś charakterystycznym dla tego obszaru stylu. Wśród współczesnych dzieł zainteresowanie budzą obrazy Hédi Turkiego, ze skomplikowanymi wzorami geometrycznymi, oraz prace Ndżi Mahdawiego – wymyślne wariacje na temat arabskiej kaligrafii. Popularnym motywem w malarstwie są sceny z kafeterii, łaźni czy występów muzycznych – codzienność mieszkańców miast i miasteczek. Z tego typu prac znani są Jahii Turki oraz Ammar Farhat. Pewną sławę zyskali również Dżellal Ben Abdallah, Zubeir Turki oraz Abdelaziz Gorgi. Fauna W Tunezji żyje 80 gatunków ssaków, ale ich część jest zagrożona wyginięciem. Jedynie dzik trzyma się mocno, trudno go jednak spotkać podczas leśnych wędrówek po północy kraju. Jeszcze trudniej trafić na jeżozwierze, mangusty lub żenety (nadrzewne drapieżniki z rodziny łasz). Bardziej rozpowszechnione są szakale, słabiej hieny, występujące również na południu. Pustynie to kraina wielbłądów. Jednak nawet te spotykane z dala od ludzkich osad są czyjąś własnością – w stanie dzikim już nie występują. Tunezja to raj dla miłośników ptaków – w stwierdzeniu tym niewiele jest przesady. Oprócz gatunków na stałe zamieszkujących te tereny (np. kuropatwa berberyjska, myszołów kurhannik, sęp płowy, raróg górski), co roku zlatują tu tysiące wędrownych skrzydlatych gości. Wiosną, lecąc na północ, przekraczają wypaloną słońcem Saharę. Jesienią, przemieszczając się w przeciwnym kierunku – na południe, przecinają Morze Śródziemne .Na terenie kraju doliczono się ponad 300 gatunków, a różnorodne siedliska dają niepowtarzalną szansę obserwowania wielu rzadkich okazów. Wiosną i jesienią można podziwiać sokoły i orły, przez większość roku wielobarwne żołny oraz kraski, a także całe mnóstwo ptaków brodzących i wodnych.

Parki narodowe
Chcąc ratować niszczone w szybkim tempie środowisko naturalne, utworzono w Tunezji osiem parków narodowych (kilka kolejnych ma powstać). Każdy chroni typowy dla danego obszaru ekosystem. Niestety, większość nie dysponuje żadną infrastrukturą turystyczną. Do części trudno dotrzeć, inne znajdują się na terenach wojskowych, co w ogóle wyklucza zwiedzanie. Jedynym parkiem przyjaznym turystom jest Aszkal (Ichkeul), 30 km na południowy zachód od Bizerty, interesujący zwłaszcza dla miłośników ptaków. Pozostałe parki to: Park Narodowy Bu Hedma 85 km na wschód od Gafsy, chroni 16 tys. ha drzewostanu akacjowego – pozostałość po rozległym lesie sawannowym;

Park Narodowy Boukornine 18 km na południe od Tunisu, w Hammam Lif”’.
Obejmuje obszar 1900 ha, ze szczytem Dżebel Boukornine (576 m n.p.m.). W parku dziki, szakale, jeżozwierze oraz… wojsko. Park Narodowy Szambi (Chambi) 15 km na zachód od Kasserine. Chroni 6700 ha lasów w okolicy najwyższej góry Tunezji, Dżebel Szambi (1544 m n.p.m.). W drzewostanie przeważa sosna alepska, na wilgotniejszym wschodnim zboczu trafiają się dęby korkowe oraz jałowce. Żyją wśród nich gazele i hieny. Park Narodowy Feidża (Feija) Blisko granicy z Algierią, 20 km na północny zachód od Ghardimao. Chroni 2600 ha lasu dębowego. Spotkać tu można jelenie berberyjskie, dziki oraz szakale. Park Narodowy Orbata Na zachód od Gafsy, obejmuje 3000 ha. Chroni między innymi górskie siedlisko muflonów. Saharyjski Park Narodowy Sidi Toui Blisko granicy z Libią, 50 km na południe od Ben Guerdane. Obejmuje 6300 ha pustynnych równin i wydm. Liczne gazele i szakale. W parku udało się przywrócić populację fenka. Park Narodowy Zagouan 60 km na południe od Tunisu. Obejmuje 2000 ha. Chroni siedlisko orłów przednich.

Główne imprezy

Najważniejsze święta są związane z muzułmańskim kalendarzem księżycowym hidżra. Kalendarz ten jest o 11 dni krótszy od obowiązującego w Europie kalendarza gregoriańskiego.
Najważniejsze święta religijne to: Ras as-Sana Nowy Rok w kalendarzu hidżra, pierwszy dzień miesiąca muharram. Mawlid an-Nabi Pomniejsze święto urodzin Mahometa (12. dnia miesiąca rabi’ al-awal), przez długi czas nieobchodzone. W krajach Maghrebu zwane Mulud. Ramadan i ‘Eid al-Fitr Większość muzułmanów pości w ramadanie, miesiącu, w którym został objawiony Koran. Od świtu do zmierzchu muzułmanin powinien powstrzymywać się od jedzenia, picia, palenia tytoniu i stosunków seksualnych. Jest to jednak trudne, więc przestrzegania wszystkich zakazów oczekuje się tylko od osób dorosłych i zdrowych. Koniec ramadanu, a ściślej pierwsze dni następującego po nim miesiąca szawwal, to ‘Eid al-Fitr, święto przerwania postu (zwane też ‘Eid as-saghir – małe święto). Zwykle trwa 4–5 dni, podczas których praktycznie wszystkie instytucje są zamknięte. Nie jest to dobry czas na podróże, choć jeśli zostanie się zaproszonym do wspólnego świętowania z arabską rodziną, można poznać wiele obyczajów. ‘Eid al-Fitr przypomina trochę chrześcijańskie Boże Narodzenie. Hadżdż i ‘Eid al-Adha Świętym obowiązkiem każdego, kogo na to stać, jest pielgrzymka do Mekki – hadżdż. Można się na nią wybrać o każdej porze roku, ale przynajmniej raz należy to uczynić w miesiącu zu al-hidżdża – 12. w kalendarzu muzułmańskim.

Gastronomia

Tunezyjska kuchnia należy do najbardziej pikantnych na świecie, a jej podstawowym składnikiem jest harissa – pasta z papryczek chilli, czosnku, soli i kminku, dodawana do duszonych potraw oraz sosów. Miejscowi tak bardzo lubią harissę, że po skropieniu jej oliwą po prostu maczają w niej świeży chleb. W ten sposób powstaje najpopularniejsza tunezyjska przystawka.

Czas

Czas lokalny w Tunezji od maja do września wyprzedza o jedną godzinę czas środkowoeuropejski, jesienią i zimą (październik–kwiecień) czasowi w Polsce. Oznacza to, że kiedy w lipcu w Tunezji jest południe, w innych stolicach zegary wskazują: Kair – 13.00 Londyn – 14.00 Nowy Jork – 7.00 Paryż – 13.00 Sydney – 21.00 Warszawa – 13.00